Czujniki posiadają bardzo szeroką gammę zastosowań, poczynając od codzienności po bardzo złożone mechanizmy fizyczne lub chemiczne. Działają na takiej zasadzie, że bodźce fizyczne lub biologiczne zostają zamienione w możliwy do zmieżenia sygnał przedstawiony w innej postaci fizycznej.
Na co dzień największą styczność mamy z czujnikami pracującymi na wartościach elektrycznych (np. opór elektryczny, napięcie, natężenie elektryczne). Zastosowanie czujników w połączeniu z elektrycznością niesie ze sobą wiele korzyści, przede wszystkim pozwala na transportowanie sygnałów na dużych odległościach oraz pozwala takim urządzeniom jak komputer na ich zapamiętywanie.
Do najważniejszych z czujników należą:
Czujnik fotoelektryczny - nazwa wskazuję, że czujnik współdziała z sygnałami strumieni świetlnych (światło widzialne, lasery, podczerwień). W zależności od zastosowania wyróżnia się inną budowę każdego z czujników fotoelektrycznych, która zamienia sygnał w inną wartość elektryczną.
Czujnik indukcyjny - działa na zasadzie zmian w zakresie własnego pola elektromagnetycznego, które przebiegają poprzez przewodnik metaliczny. Tak jak w przypadku innych czujników są one zasilane prądem przemiennym lub stałym.
Czujnik magnetyczny - zbudowane z włókna szklanego lub z anodowego aluminium. Specjalne tłoki poprzez zbliżenie do czujnika rozpoznany i zmieniony zostaje sygnał wyjściowy.
Czujnik optyczny - należy do elementów automatyki. Zasada działania oparta o wiązki świetlne, które przez nadajnik przepływają do odbiornika. Rozpoznaje poziom cieczy, identyfikuje obiekty w zakresie działania czujnika, kontroluje materiały sypkie.
Czujnik piezoelektryczny - wykorzystują zjawisko piezoelektryczne przetwarza zmiany w kształcie sił oddziaływających na dany obiekt. Ma bardzo szerokie zastosowanie w układach zamiennych oraz pomiarowych takich wartości jak ciśnienie, siła, drgania i prędkość.
Czujnik spalania stukowego - stosowany w wszelkiego rodzaju systemach sterowania silnikowego, a za jego pomocą wykryty zostaje stan spalania stukowego w cylindrach. W tego rodzaju układach występuje pomiar za pomocą czujnika piezoelektrycznego.
Czujnik zegarowy - szerokie zastosowanie w automatyce przemysłowej. Wyglądem przypomina tarczę zegara, podzieloną na sto części, z których każda posiada jakąś wartość. Odstępy między wartościami najczęściej przyjmują 0,01mm.